© FruitLent

EXCLUSIEVE VRUCHTENTUIN OP DE RAND VAN DE STAD

   >> HOME      >> FRUITGEWASSEN
   
       
  PLUOT ® (interspecifieke pruim)   © FruitLent
 

 

 

   
 

Naamgeving en herkomst

De naam Pluot ® (spreek uit als: ploe-ot) is een geregistreerde merknaam voor een fruitsoort die pas rond 1990 werd geïntroduceerd door het veredelingsbedrijf Zaiger's Genetics in Modesto (Californië).

De Pluot ® is geen zelfstandige botanische soort, maar een complexe soortkruising tussen Japanse pruim (Prunus salicina) en abrikoos (Prunus armeniaca). De soortkruising is door Zaiger's Genetics via natuurlijke weg tot stand gebracht; er zijn derhalve geen moderne technieken voor genetische modificatie toegepast. De naam Pluot ® is een samentrekking van de Engelse namen voor pruim (plum) en abrikoos (apricot).

Bij de Pluot ® is meer dan 50% van het erfelijke materiaal afkomstig van de Japanse pruim. Bij de meeste Pluot-rassen is het erfelijke aandeel van de Japanse pruim door terugkruisen 75% of zelfs 87½%, waardoor het erfelijke aandeel van de abrikoos derhalve nog slechts beperkt is. De Pluot ® wordt ook wel aangeduid met de term "interspecifieke pruim". De term interspecifiek wil zeggen dat de plant tussen twee species, ofwel botanische soorten, in staat.

Voor zover wij weten, heeft de Pluot ® nog geen zelfstandige wetenschappelijke naam. Vooralsnog zullen we het dus moeten doen met een wetenschappelijke weergave van de stamboom, bijvoorbeeld:
Prunus salicina x (Prunus salicina x Prunus armeniaca).

Naast de Pluot ® bestaan er nog andere soortkruisingen tussen Japanse pruim en abrikoos. De meest eenvoudige soortkruising, waarbij beide ouders exact 50% van het erfelijke aandeel aan de kruising hebben geleverd, staat bekend onder de naam Plumcot. Een meer complexe soortkruising, waarbij de abrikoos meer dan 50% van het erfelijk aandeel heeft geleverd, staat bekend onder de naam Aprium ® (een samentrekking van de Engelse woorden 'apricot' en 'plum') en werd tevens door Zaiger's Genetics op de markt gebracht. De Aprium ® wordt ook wel aangeduid als een "interspecifieke abrikoos".

Overigens zijn er door andere veredelingsbedrijven inmiddels ook interspecifieke pruimen, soortgelijk aan de Pluot ®, op de markt gebracht. Deze mogen echter formeel niet de naam Pluot ® dragen, omdat deze naam merkenrechtelijk is beschermd door Zaiger's Genetics en dus (op juridische gronden) alleen is voorbehouden voor de door hen ontwikkelde interspecifieke pruimen.
Om dergelijke perikelen omtrent naamgeving te vermijden, hebben sommige producenten in de Verenigde Staten besloten om alle interspecifieke rassen onder de verzamelnaam "Plumcot" te gaan verhandelen, ongeacht de vraag welk aandeel de Japanse pruim danwel de abrikoos in het erfelijke materiaal heeft bijgedragen en -mogelijk nog belangrijker- ook ongeacht de vraag van welke veredelaar het ras afkomstig is. Bovendien was niet iedereen in de Amerikaanse steenfruitindustrie gelukkig met de keuze voor de naam Pluot ®, louter omdat de naam volgens sommigen marketingtechnisch bezien niet goed genoeg klinkt.

Met de keuze van sommige producenten om alle interspecifieke rassen onder de naam "Plumcot" te gaan verhandelen, betekent dit dus ook dat deze naam daarmee niet langer exclusief wordt gebruikt voor kruisingen waarbij de Japanse pruim en de abrikoos beiden exact 50% aan de kruising hebben bijgedragen. Ook hiermee wordt het er qua naamgeving derhalve niet overzichtelijker op..........

Voor zover bij ons bekend is, bestaan er géén soortkruisingen tussen de gewone Europese cultuurpruim (Prunus domestica) en de abrikoos. Hiervoor is de afstand tussen deze twee soorten in genetisch opzicht te groot. De genetische afstand tussen de Japanse pruim en de abrikoos is kleiner, waardoor de Pluot ®, de Plumcot en de Aprium ® wel tot stand konden komen.
Er bestaat wel een pruimenras met de naam 'Aprimira' (welke ook wel wordt verkocht als 'Aprikola', 'Miracose' of 'Apribelle'), waarvan beweerd wordt dat dit een soortkruising betreft tussen Europese cultuurpruim en abrikoos. Dit blijkt echter onjuist te zijn. Het ras 'Aprimira' wordt uitgebreid besproken in de afdeling "pruimen" van deze website.

Overigens zijn door de wetenschappers R. Ahmad, D. Potter en S.M. Southwick vraagtekens geplaatst bij het hybride-karakter van 6 door hen onderzochte Pluot ® rassen. Dit blijkt uit een in 2004 gepubliceerd wetenschappelijk onderzoek, waarbij aan de hand van DNA-onderzoek naar microsatelliet-markers (SSR - Simple Sequence Repeats) bleek dat in géén van de 6 onderzochte Pluot ® rassen specifieke markers van abrikoos aanwezig waren. De Pluot ® rassen werden in dat onderzoek geclassificeerd als Japanse pruimen.

 

   
       
 

Kenmerken en teelt

Doordat de Pluot ® voor het merendeel van het erfelijke materiaal bestaat uit Japanse pruim, lijken de boom en de vruchten meer op Japanse pruimen dan op abrikozen.

Diverse kenmerken heeft de Pluot ® dan ook met de Japanse pruim gemeen, waaronder ook het zeer vroege bloeitijdstip, waardoor er onder Nederlandse omstandigheden een grote kans bestaat op schade door nachtvorst. De meeste Pluot-rassen moeten voor een goede vruchtzetting worden bestoven door een gelijk bloeiende Japanse pruim of door een ander Pluot-ras. Net als bij de Japanse pruimen zijn de bloesems niet erg aantrekkelijk voor bijen en hommels.

De vruchten van de Pluot ® hebben, net als van de Japanse pruim, een gladde schil. Ook bij de Pluot ® komen rassen voor met gekleurd vruchtvlees, net zoals dat bij sommige Japanse pruimenrassen het geval is.

Ten opzichte van de Japanse pruim staan de vruchten van de Pluot ® bekend om het hoge suikergehalte en de complexe, intense smaak: Japanse pruimen hebben gewoonlijk een suikergehalte van 12 à 17% Brix, terwijl Pluots ® in het rijpe stadium een suikergehalte halen van gewoonlijk 16 tot 18% Brix (en voor sommige nieuwere Pluot ® rassen wel tot 25% Brix of meer). In de Verenigde Staten, waar voornamelijk Japanse pruimen en weinig Europese cultuurpruimen worden geteeld, is men dan ook zeer enthousiast over de smaakkenmerken van de Pluot ®.

In FruitLent vinden we de lyrisch enthousiaste Amerikaanse reactie over de kwaliteit van de Pluots ® enigszins overdreven. De Amerikaanse reactie is wel verklaarbaar, omdat zij de Pluots ® vergelijken met de Japanse pruimen die daar voornamelijk worden geteeld. Als we de Pluots ® echter vergelijken met de Europese cultuurpruimen die we hier normaliter telen, dan moeten we (helaas) vaststellen dat de Pluots ® niet zo bijzonder zijn als op basis van de Amerikaanse reactie verwacht mocht worden. Bij goede Europese cultuurpruimen zijn suikergehaltes boven de 20% Brix helemaal niet uitzonderlijk.

 

 

 

de bladeren van Pluots ® lijken op die van Japanse pruimen

de bloesems van Pluots ® bloeien erg vroeg

binnenzijde vrucht van Pluot ® 'Dapple Dandy'

       
 

Commerciële aspecten

De Pluot ® is in Californië begonnen met zijn opmars. Bij veel nieuwe boomgaarden in Californië wordt niet meer gekozen voor het aanplanten van Japanse pruimen, maar voor het aanplanten van Pluots ®. Ook in Zuid-Europa en in Australië worden her en der Pluots ® aangeplant. Inmiddels verschijnen de vruchten ook af en toe in de Nederlandse winkelschappen. Het zal derhalve een kwestie van tijd zijn voordat Pluots ® langzamerhand een zeker marktaandeel van de Japanse pruimen zullen overnemen.

Omdat de vruchten veel op Japanse pruimen lijken, zal het voor veel consumenten niet meteen duidelijk zijn dat het in werkelijkheid gaat om een interspecifieke soort, tenzij dit in de winkelschap duidelijk staat aangegeven. In de Verenigde Staten is gebleken dat niet alle supermarkten de Pluot ® rassen consequent onder deze naam aanbieden. Soms worden ze gewoon als "pruimen" aangeboden, soms als "Plumcots" en soms onder foutief gespelde namen die verbasterd zijn van het woord Pluot ®.

In Nederland is de teelt van Pluot ® vrijwel onbekend. Plantmateriaal is in Nederland moeilijk verkrijgbaar. In de teelt zal door het zeer vroege bloeitijdstip hetzelfde probleem als bij Japanse pruimen en abrikozen worden ondervonden met betrekking tot het verhoogde risico op nachtvorstschade.

 

   
       
 

Omschrijving collectie FruitLent

Met de volgende drie Pluot-rassen is in FruitLent ervaring opgedaan:

Dapple Dandy

Net als de overige Pluot ® rassen is 'Dapple Dandy' ontwikkeld door het veredelingsbedrijf Zaiger's Genetics in Modesto (Californië). Omstreeks 1995 geïntroduceerd via Dave Wilson Nursery in Californië, die in de Verenigde Staten de rassen van Zaiger's Genetics vermeerdert.
'Dapple Dandy' is ontstaan uit een kruising van een Japanse pruim met het identificatienummer '58GA338' en een Plumcot-selectie van onbekende herkomst. De Japanse pruim met het identificatienummer '58GA338' betrof een kruising tussen de Japanse pruimen 'Laroda' en 'Queen Ann'.
Door de bovenomschreven afstamming bestaat het erfelijke materiaal van de Pluot ® 'Dapple Dandy' dus voor 75% uit Japanse pruim en voor 25% uit abrikoos.

Het ras 'Dapple Dandy' is in Californië een commercieel succes geworden. Het was daarmee de eerste Pluot ® die op grotere schaal een commerciële doorbraak maakte. Door het merkwaardige bonte uiterlijk van de vruchten heeft de grote Californische steenfruitteler Kingsburg Orchards besloten om de vruchten van 'Dapple Dandy' onder de eigen merknaam 'Dinosaur Egg' ® op de markt te brengen (geïnspireerd door de Jurassic Park-films die rond die tijd in de bioscoop draaiden). Daardoor is dit ras ook wel onder de merknaam 'Dinosaur Egg' ® bekend geworden. Ook wordt wel de naam 'Brontosaur Egg' gebruikt.

'Dapple Dandy' geeft grote tot zeer grote ronde vruchten die in Nederland omstreeks begin tot medio september afrijpen. De vruchten worden met gemak groter dan 100 gram en diverse vruchten passeren zelfs de 150 gram. Ze hebben een nogal onderscheidbaar kleurpatroon en zijn daardoor erg opvallend. De vruchtschil is namelijk bleekgroen tot geel met daarop rode stippen, waardoor de vrucht een bont uiterlijk heeft. De bonte kleur is het beste zichtbaar na verwijdering van de waslaag. De schil kleurt roder naarmate de vrucht rijper is en kleurt ook roder gedurende koude bewaring, waardoor het typische kleurpatroon verloren kan gaan (zie de foto's hieronder, waarop ook enkele rijpe vruchten na koude bewaring zijn weergegeven).

Het zeer stevige vruchtvlees is roze tot rood van kleur en ontwikkelt een goede zoet/zuur-balans met een goede smaak. In 2011 hebben we in FruitLent een suikermeting gedaan bij enkele van de geoogste vruchten; deze hadden een suikergehalte van 17,6 tot 18,9% Brix. Ze smaken naar onze mening goed en het uitermate stevige vruchtvlees is heel anders dan je van gewone pruimen gewend bent. De lyrische Amerikaanse verhalen over de smaak vinden we echter overdreven. We zijn ook van mening dat geen aroma van abrikozen vast te stellen is. Dit neemt allemaal niet weg dat ze dus wel goed smaken en dat we vooralsnog tevreden zijn over 'Dapple Dandy'.

Door Dave Wilson Nursery werd een nogal Amerikaans aandoend YouTube-filmpje over dit ras gepubliceerd.

In de commerciële teelt worden de vruchten van 'Dapple Dandy' niet altijd voldoende rijp geoogst, waardoor een groot gedeelte van het smaakpotentieel verloren gaat. Om een goede smaak te waarborgen, moeten de vruchten geoogst worden op het moment dat het volledige vruchtvlees vanaf de schil tot op de steen minimaal lichtrood verkleurd is. De verhoudingsgewijs kleine steen hecht enigszins aan het vruchtvlees. Rijpe vruchten hangen vast aan de boom, waardoor het mogelijk is om oogstrijpe vruchten nog enkele weken aan de boom te laten hangen. De vruchten zijn goed bewaarbaar en goed transporteerbaar.

De bomen van 'Dapple Dandy' zijn zeer groeikrachtig en groeien breed uit. De productiviteit is goed (mits de bloesems uiteraard niet bevriezen). Bloeit extreem rijk met kleine wit gekleurde bloesems. De bloei is zodanig rijk dat de takken tijdens de bloeiperiode rondom zijn bezet met bloesems. De bloeitijd ten opzichte van andere Pluots ® valt vroeg tot middentijds. Niet zelfbestuivend. Kan bestoven worden door de Japanse pruim 'Santa Rosa' of door de Pluots ® 'Flavor Queen' en 'Flavor Supreme'.

De boom in FruitLent wordt opgekweekt in hoogstam-vorm en bloeide in 2010 voor het eerst. De boom zou in 2010 tevens voor het eerst vruchten hebben gedragen, doch deze zijn afgevallen tijdens het noodweer dat in de vroege avond van 14 juli 2010 over een deel van Nederland trok. In 2011 droeg de boom wederom vruchten en vanaf dat jaar draagt de boom jaarlijks (doch niet rijkelijk, waarschijnlijk door een gebrek aan bestuiving).
Tijdens de zomerstorm van 25 juli 2015 is de boom geheel gevloerd. Daardoor is 'Dapple Dandy' vanaf dat moment niet meer in de collectie van FruitLent aanwezig.

bloesems van 'Dapple Dandy' vruchten van 'Dapple Dandy' vruchten van 'Dapple Dandy'
bloesems van 'Dapple Dandy' rijpende vruchten van 'Dapple Dandy' binnenzijde vrucht van 'Dapple Dandy'
rood gekleurde vrucht van 'Dapple Dandy' na koude bewaring rood gekleurde vrucht van 'Dapple Dandy' na koude bewaring binnenzijde vrucht van 'Dapple Dandy' na koude bewaring
De bovenstaande drie foto's met de Alcedo-inprint zijn niet in FruitLent gemaakt. Deze zijn gemaakt in de tuin bij een andere Nijmeegse hobbyist, die gelijktijdig een 'Dapple Dandy' boom in de tuin plaatste.
Flavor King

Nadere informatie volgt nog.

Sinds januari 2017 is één boom in FruitLent aanwezig, welke zeer waarschijnlijk is geënt op de onderstam 'Krymsk® 86'. Deze boom moet nog op een definitieve plek worden uitgeplant.

Flavor Queen

Net als de overige Pluot ® rassen is 'Flavor Queen' ontwikkeld door het veredelingsbedrijf Zaiger's Genetics in Modesto (Californië). Dit ras werd omstreeks 1991 geïntroduceerd en was daarmee (na 'Flavor Supreme') het tweede Pluot ® ras dat op de markt verscheen. De introductie vond plaats via Dave Wilson Nursery in Californië, die in de Verenigde Staten de rassen van Zaiger's Genetics vermeerdert.
'Flavor Queen' is ontstaan uit een kruising van de Japanse pruim 'Mariposa' met een Plumcot met het identificatienummer '4G1180'. Deze Plumcot is dezelfde vader als bij 'Flavor Supreme', waardoor 'Flavor Queen' en 'Flavor Supreme' derhalve half-broers of half-zusjes zijn. De genoemde Plumcot met het identificatienummer '4G1180' betrof een toevalszaailing van de Japanse pruim 'Red Beaut' die vrij was bestoven door een onbekende abrikoos.
Door de omschreven afstamming bestaat het erfelijke materiaal van de Pluot ® 'Flavor Queen' dus voor 75% uit Japanse pruim en voor 25% uit abrikoos.

'Flavor Queen' heeft middelgrote tot grote vruchten (tot 150 gram) met een bleekgroene tot groengele huid. De vruchten rijpen enkele dagen voor die van 'Dapple Dandy', in Nederland waarschijnlijk omstreeks eind augustus / begin september. Het stevige vruchtvlees is amber-oranje gekleurd en smaakt erg zoet als gevolg van het hoge suikergehalte en het lage zuurgehalte. De steen hecht enigszins aan het vruchtvlees. Gevoelig voor gespleten pitten en door de groengele huid zijn beschadigingen door wind en schuren goed zichtbaar. Het is mogelijk dat oogstrijpe vruchten nog zo'n twee weken aan de boom blijven hangen, zonder dat het vruchtvlees zacht wordt. De vruchten zijn weliswaar goed bewaarbaar, doch het ras heeft desalniettemin een beperkte commerciële waarde doordat de schil van de vruchten erg snel beschadigd raakt en daardoor lelijke plekken gaat vertonen.

Door Dave Wilson Nursery werd een nogal Amerikaans aandoend YouTube-filmpje over dit ras gepubliceerd.

Bloeit ten opzichte van andere Pluots ® vroeg, met wit gekleurde bloesems. De bloesems zijn niet zelfbestuivend. Moet bestoven worden door een Japanse pruim of door een ander Pluot ® ras, zoals 'Dapple Dandy'. Er zijn signalen dat de productiviteit in veel gevallen te wensen over kan laten (zoals bij 'Flavor Supreme').

De boom in FruitLent wordt opgekweekt in hoogstam-vorm en had in 2010 weliswaar voor het eerst enkele bloesems, doch de boom was nog te jong om vruchten te zetten. Bovendien is de boom daarna ernstig beschadigd geraakt tijdens het noodweer dat in de vroege avond van 14 juli 2010 over een deel van Nederland trok. Daardoor moest de boom gedeeltelijk opnieuw worden opgekweekt en heeft deze derhalve een achterstand bij de aanvang van de productie opgelopen. In 2013 was de boom hersteld en had deze weer een fraaie kroon gekregen. De boom zou in dat jaar zelfs de eerste vruchten dragen. We hebben er echter geen geluk mee, want tijdens de zomerstorm van 28 juli 2013 is de boom geheel gevloerd. Daardoor was 'Flavor Queen' tijdelijk niet meer in de collectie van FruitLent aanwezig. Sinds 2 augustus 2014 is een nieuwe boom van 'Flavor Queen' in FruitLent aanwezig. Deze is geënt op de onderstam 'Krymsk® 86' en is vervolgens op 29 oktober 2016 op een definitieve plek geplant (ter vervanging van een dode perzikboom).

bloesems van 'Flavor Queen' bloesems van 'Flavor Queen'
Flavor Supreme

Net als de overige Pluot ® rassen is 'Flavor Supreme' ontwikkeld door het veredelingsbedrijf Zaiger's Genetics in Modesto (Californië). Dit ras werd omstreeks 1989 geïntroduceerd als de eerste Pluot ®. De introductie vond plaats via Dave Wilson Nursery in Californië, die in de Verenigde Staten de rassen van Zaiger's Genetics vermeerdert.
'Flavor Supreme' is ontstaan uit een kruising van een Japanse pruim met het identificatienummer '5G1230' en een Plumcot-selectie met het identificatienummer '4G1180'. Deze Plumcot is dezelfde vader als bij 'Flavor Queen', waardoor 'Flavor Supreme' en 'Flavor Queen' derhalve half-broers of half-zusjes zijn.
De Japanse pruim met het identificatienummer '5G1230' betrof een toevalszaailing van de Japanse pruim 'Red Beaut' die vrij was bestoven door een onbekende Japanse pruim. De genoemde Plumcot met het identificatienummer '4G1180' betrof ook een toevalszaailing van de Japanse pruim 'Red Beaut' die echter vrij was bestoven door een onbekende abrikoos.
Omdat beide kruisingsouders de Japanse pruim 'Red Beaut' als moeder hadden, is 'Flavor Supreme' derhalve ontstaan uit een kruising waarbinnen sprake was van enige mate van verwantschap (inteelt).
Door de bovenomschreven afstamming bestaat het erfelijke materiaal van de Pluot ® 'Flavor Supreme' voor 75% uit Japanse Pruim en voor 25% uit abrikoos.

'Flavor Supreme' heeft middelgrote vruchten (55-60 gram) met een grijsgroene tot groengele schil met rode vlekken. De vruchten rijpen vroeg, in Nederland in de tweede helft van juli / begin augustus. Het rood gekleurde vruchtvlees is stevig, sappig en heeft een zoete smaak. De steen hecht enigszins aan het vruchtvlees. De vruchten zijn gevoelig voor scheuren op de schouders en aan de punt. De vruchten zijn goed bewaarbaar en goed transporteerbaar.

Door Dave Wilson Nursery werd een nogal Amerikaans aandoend YouTube-filmpje over dit ras gepubliceerd.

In FruitLent zijn we van mening dat de smaak van volledig uitgerijpte vruchten best goed is, maar niet zo bijzonder als de Amerikanen ons doen geloven. Het vruchtvlees smaak weliswaar lekker zoet, maar een echt opvallend aroma treffen we niet aan, laat staan het aroma van abrikozen....

De boom groeit krachtig met gespreide takken en heeft de neiging veel overbodig lot te vormen. De éénjarige twijgen hebben een opvallende groenbruine kleur. Bloeit ten opzichte van andere Pluots ® vroeg, met wit gekleurde bloesems. De bloesems zien er naar onze mening wat onvolmaakt uit: alsof ze een beetje "verfrommeld" zijn (zie onderstaande foto). Niet zelfbestuivend. Kan bestoven worden door de Japanse pruim 'Santa Rosa' of door andere Pluot ® rassen. Volgens gegevens van Dave Wilson Nursery, staat 'Flavor Supreme' er om bekend soms moeite te hebben met de vruchtzetting.

In FruitLent is gebleken dat de winterhardheid van de bloemknoppen van dit ras onder bepaalde omstandigheden wat minder is, waardoor het na een strenge winter voor kan komen dat niet alle bloemknoppen uitlopen. Het hout is in alle winters wel voldoende winterhard gebleken, met uitzondering van de extreme winter van 2012; toen is een groot gedeelte van het hout beschadigd geraakt.

De boom in FruitLent is opgekweekt in laagstam-vorm en is geplant in december 2006. Deze boom is waarschijnlijk geënt op onderstam 'Myrobalan'. De boom bloeide al in 2008 en 2009, doch droeg in die jaren nog geen vruchten omdat de gezette vruchtjes na de bloei allemaal weer af vielen. In 2010 bloeide de boom voor het eerst zeer rijk, doch ook in dit jaar vielen de meeste vruchtjes na de bloei weer af. In 2010 bleven echter voor het eerst ook enkele vruchten hangen, dat wil zeggen: slechts enkele stuks aan de gehele boom (terwijl er sprake was van een rijke bloei en gunstige weersomstandigheden tijdens en na de bloei). Ook in 2011 weer hetzelfde beeld: wel een rijke bloei, doch ondanks het uitblijven van nachtvorst wederom een zeer marginale vruchtzetting. Deze moeizame vruchtzetting zou het gevolg kunnen zijn van een slechte bestuiving (doch dit is niet waarschijnlijk), het zou een eigenschap kunnen zijn van het ras zelf (zoals ook door Dave Wilson Nursery wordt gerapporteerd), of het zou kunnen komen door het gebruik van een 'Myrobalan'-onderstam.
Door de zeer moeizame vruchtzetting, doordat de vruchten niet echt heel bijzonder smaken en door de wintervorstschade van 2012, is in het voorjaar van 2012 besloten om de boom van 'Flavor Supreme' uit de collectie te verwijderen. Dit ras is daardoor niet meer in de collectie van FruitLent aanwezig.

bloesems van 'Flavor Supreme' rijpende vrucht van 'Flavor Supreme' geoogste vrucht van 'Flavor Supreme'  
geoogste vrucht van 'Flavor Supreme' geoogste vrucht van 'Flavor Supreme' geoogste vrucht van 'Flavor Supreme'